Šta još reći o našem Nilanu, kojeg smo nebrojeno puta slušali u koncertnim izdanjima na ovom radiju, a slušaćemo ga i dalje. Pa ipak, da, treba reći da je veliko zadovoljstvo slušati ga sa aktuelnim pratećim bendom u top formi i slobodnom pristupu. Najljepše od sve set liste su meomenti one dvije, na koncertima najdraže pjesme, kad se jamm session raspali na duže od 10 minuta, kao dokaz da ovo ni AL i lap topovi nisu u stanju da isprogramiraju.

Inače, album je snimljen tokom turneje 2025 i objavljen prvenstveno kao ploča na Record Store Day aprila 2015, a sad nam je dostupan za svačije uši. Zavrtimo !!!

The post Ponoćni Koncerti: Neil Young & The Chrome Hearts – As Time Explodes first appeared on Radio Bruškin.

Napisao: Tomislav Žegura

Fotografija: Alela Diane FB page

Ne dešava se toliko često da me nečiji stihovi bace toliko duboko, osim ako ne govorimo o Dylanu, Cohenu i nekolicini koje možemo nabrojati na prste. E pa u toj nekolicini je Alela Diane, u odnosu na pomenute kantautorka mlađe generacije, pola godine mlađa od moje supruge, i neko ko na nesvakidašnji način govori o porodici, vezama, rastancima, rađanju, životnim ciklusima, tako intuitivno i duboko.

Kad sam prvi pu čuo početne stihove njene pjesme “Age Old Blue”, skamenio sam se, jer nije svejedno kad čujete:

The sea beneath the cliff
Is the blue in my mother’s eyes
That came from blue in her mother’s eyes
Thrown on down the line

Ili kad u ultimativnoj pjesmi svih pjesama o rastancima, i o nastavku života nakon određenog kraja, kaže:

Leaving is the hardest part, that’s what we’ve always said
And once upon the other side it is best not too look back
That’s what we say
About farewell

Ovi stihovii su se toliko duboko prodrli u mene, da su postali dio moje psihe i čini mi se upisani u DNK. Takođe, i njeni brojni stihovi, tj pjesme o roditeljstvu, djeci, i spletu osjećaja koji nosi davanej i stvaranje života, do te mjere da sam se par puta zapitao može li se nakon takvih numera još nešto reći. Na sreću, autorka ne misli kao ja, već stvara i radi okružena ne samo porodicom, nego i muzičkom zajednicom kojoj pripada, tamo na obalama američkog svjerozapda. Male zajednice, mala mjesta, stvaralačka karijera koja ne juri brojke, preglede na mrežama i festivalske produkcije, o tome treba razmisliti. Drugačiji put, uvijek postoji.

Uz sve to, stigao je i novi album “Who’s Keeping Time?” tačno kad mu je vrijeme, na kom Alela Diane govori i dalje o svim navedenim temama, uz možda veću količinu unutrašnjeg zadovoljstva i ispunjenosti, jer navigavanje života uz voljenog partnera, dječiji smijeh i rast, refleksije prošlosti, kao i neke svakodnevne reference na male stvari koje čine život… prirodu, kafu, mačke, voće. Zvuk albuma je malo više bendovski nego što to ja možda volim, ali najvažniji instrument, od sve zvučne palete Alele Diane je njen glas. To je glas, koji je, bez obzira da li je više u pratnji gitare ili klavira, više ili manje frazira po “amerikanski”, vodeći je portal dimenzije unutrašnjih emocija i spoznaja.

Muzika poput ove nam govori da je saosjećanje definitivno “novi bunt”, stvaranje malih bliskih zajednica je promjena koju želimo vidjeti u ovom svijetu, koju živimo umjesto da o njoj samo pričamo, i može puno više reći i postići od nekog kvazi aktivizma.

Zato ćemo se bez velikih dramskih zaključaka prepustiti slušanju ovog novog albuma, koji će vremenom iskristalisati svoje mjesto u bogatoj diskografiji naše omiljene kantautorke i završiti ovu recenziju, njenim stihovima, završne numere “Endless Waltz” koja sve krugove života sažima kroz ljubav koja sve iznova stvara:

Sitting on the front porch
Another winter come and gone
Since I’ve been loving you
Went out to hear the music
And I realized I’ve been lost — for so long
Since I’ve been loving you

Oh, little sparrow on the wind
Of some distant, endless river
Oh, I’ll follow you down
I’ll follow you

I’ve been standing on a ladder
Cleaning cobwebs, painting boards
And, still I’m loving you
Shifting through the papers
Of the days that pass us by
And, still I’m loving you

Oh, little sparrow on the wind
Of some distant, endless river
Oh, I’ll follow you down
I’ll follow you

Moon rise, tide fall
Dog howls, crows caw
Kitchen dancing
While we have air

My grandparents are waltzing
Through the last light of their time
All those years of loving
And they’ll pass the torch at sunset
To their children on the shore
Their love, an endless river

The post Bruškin u Podne: Alela Diane kao “American treasure” first appeared on Radio Bruškin.

Giant Sand Live at Abbey Pub on 2002-04-07

The Afghan Whigs Live at Lounge Ax on 1991-05-23

The post Ponoćni Koncerti: Giant Sand & Afghan Whigs (Aadam Jacobs) first appeared on Radio Bruškin.

Napisao: Tomislav Žegura

Naslovna fotografija: Đorđe Bubnjević

Već me prvo preslušavanje albuma “Vučja Vremena” toliko dotaklo, da mi je odmah bilo jasno da se o ovakvom djelu ne smije ćutati, tj da moram napisati par riječi o mojim utiscima, da ih zabilježim, da ih ne zaboravim, jer ne smijemo dozvoliti da zaborav prekrije ono važno i ono lijepo. Da, ovo je najbolji do sad Milošev album, i da, to pomislim kad mu čujem svaki novi album za redom, a bilo ih je posljednjih godina, nije da nije. A zbog čega tako mislim. Ako sam ikada imao, ne kritiku, ali barem zadršku na ono što svira Miloš Zubac, nekada u okviru Prkosa Drmuskog, i kasnije, sve samo ne solo, onda je to po mom mišljenju bio nedovoljno usklađena muzika sa vokalnim melodijama, odnosno poezijom. Taj sklad je bivao sve bolji i usaglašeniji iz albuma u album, a na ovom novom izdanju je sve to sklopljeno bolje nego ikad, za sad. To nam samo govori da je Miloš Zubac tražio svoj muzički put i da ga je pleo i gradio, kao i da sve vrijeme prisustvujemo kreaciji autentične poetsko muzičke putanje.

I više nego ikad, na ovom albumu autor sagledava našu stvarnost, zemlju (zemlje) u kojima živimo, strahote koje nam se sa jedne strane dešavaju. Njegovi stihovi su prskosni, u isto vrijeme duboko duhovni, dok su trenuci u kojima recitovanje umjesto pjevanja dodatno naglašava….ono što morate sami istražiti slušajući ovaj album. Neću sve da odam. Ali hoću ja da naglasim da se Miloš suočava sa teškim temama na način na koji gotovo niko sa muzičlke scene neće, ne može ili ne umije do kraja. Mislim da ne postoji trenutno bolji i sveobuhvatniji opis života u vuč…khm khm, vremenima.

Nasuprot tami, tu je svjetlost koju Miloš Zubac pronalazi u porodici, koju plete kroz sve pore ovog albuma (kao i ranijih), u najavama pjesama, ponekim djelovima i jakim asocijacijama. Porodica i uski krug prijatelja i saradnika (kao svojevrsna umjetnička porodica) kod Miloša su konstanta, i dobro pročitajte sve podatke o nastanku, snimanju albuma i svima koji su učestvovali. Krugovi ljubavi koje gradimo između najužeg i ono malo šireg kruga voljenih je naša životna putanja i naš spas. Bolje će razmujeti svi koji imaju porodice, žao mi je, ali i svi koji svoje veze grade nitima srca.

Izgovorene najave svih numera vode nas i u prostore u kojima će ovaj album biti izvođen. To će biti prostori kulture, manji ili srednji, i time je vrlo jasno i naglašena putanja jedne muzičke karijere, odnosno stvaralačkog puta, koji se ne bavi brojkama, pregledima, strimovima, festivalima ili arenama. I o tome treba razmisliti. Drugačiji put, uvijek postoji.

Na kraju, sve ove riječi nisu dovoljne za nešto najdivnije što će vam slušajući ovaj album duboko prodrijeti u dušu i ostaviti vas još dugo u tom stanju i nakon što “kaseta” odsvira. To ne umijem najbolje da opišem, moraćete preslušavati, ali samo ću reći da me je duboko duboko dirnulo.

Miloše, snimio si izuzetan album, hvala ti na tome !

Puno sam se raspisao, ajmo ća slušat album, kod nas najavljeno svakog dana ove sedmice u podne, a evo ga i ovdje direktno:

 

The post Bruškin u Podne: Vremena vučja first appeared on Radio Bruškin.

Na „Jaba Music“ nalazi se osam kompozicija aranžiranih za više klavira, a autori su Igor Gostuški, Andrej Negić, Dragoljub Ilić Ilke, Miroslav Miša Savić i Nataša Bogojević. Od uvodne filmske igre klavira i basa koja odlazi u melanholiju Igora Gostuškog, preko klavirske improvizacije koja se stapa sa delay efektom, do centralne kompozicije albuma, trodelne „Jaba Music“, koja suptilno prolazi kroz bitne trenutke 19. i 20. veka u popularnoj kulturi, do minimalističkog trilera i magije istoka prilagođene za pet klavira. Poslednja kompozicija na „Jaba Music“ je „Sonoriteti Šara i Šavova“, koja je na više načina lična karta Ansambla za drugu novu muziku. Od osnovne ideje autorke (Nataša Bogojević) da se meditativni čin pletenja, heklanja i šivenja oživi kroz kompoziciju koja predstavlja proces neprestanog variranja baziranog na repetitivnoj tehnici minimalizma, strukturalno prilagođen orvorenoj muzičkoj formi, ova alhemija je pretvorena u kolektivni kreativni proces istraživanja muzičke forme. Poput samog čina šivenja, delo se razvija u ciklusima ponavljanja, varijacije, teksture, tišine i izranjanja.

„Kompozicija JABA MUSIC (Džaba muzika) nastala je kao moj odgovor na aktuelni trenutak u srpskoj kulturi. U tom smislu, na pamet mi je pao turcizam – džaba, koji u doslovnom prevodu znači NI ZA ŠTA i koji implicira da je neki trud, vreme ili napor, ostao bez rezultata i bez efekta. Nalazim da je reč bila vrlo zgodna ako hoćemo da naglasimo da je nešto besmisleno i sa vrlo malo rezultata, što sasvim odgovara stanju u našoj kulturi. Ipak, JABA MUSIC donos svež i nadahnut muzički iskaz, koji nasuprot i uprkos svemu, ne ostaje pasivan i ne predaje se,“ objašnjava Dragoljub Ilić.

Ansambl za ovu priliku čine Branka Parlić, Nataša Penezić, Nada Kolundžija, Lidija Stanković, Milena Petrović, Dragoljub Ilić, Andrej Negić, Miroslav Miša Savić i Nataša Bogojević. Snimatelji zvuka bili su Zoran Marinković i Dušan Bauk, edit je uradio Ilić, a miks i master Ilić i Oliver Jovanović.

Ansambl za drugu novu muziku redovno nastupa u Srbiji, regionu i inostranstvu, a jednom godišnje organizuje i festival „Šare i Šavovi“. Prva sledeća prilika da vidite ADNM kako svira je 29. maja u beogradskom Gvarnerijusu, u okviru međunarodne konferencije „Last Songs: Music in Serbia during Yugoslav Disintegration“.

 

Ansambl za drugu novu muziku – Jaba Music (2026. Pop depresija/Klavirsko nebo)

AUTORI

1. Igor Gostuški: Toccata – posle kataklizme 7:45
2. Andrej Negić: Fade in 4:26
3. Dragoljub Ilić Ilke: Jaba Music – Slow Hand Blues 3:31
4. Dragoljub Ilić Ilke: Jaba Music – Late-night Mambo 4:19
5. Dragoljub Ilić Ilke: Jaba Music – Quick Tap Shoes 4:09
6. Miroslav Miša Savić: Yug – Yugoistok 6:04
7. Stanko Simić: Butterfly Dream 10:24
8. Nataša Bogojević: Sonorities of Patterns and Stitches 9:46

   SVIRALI
   1. Tocata – Nada Kolundžija, Branka Parlić, Lidija Stanković, Nataša Penezić, Milena Petrović, Dragoljub Ilić, Andrej Negić i Miroslav Savić (Teremin);

9. Fade in – Nada Kolundžija, Branka Parlić, Lidija Stanković, Nataša Penezić, Milena Petrović, Dragoljub Ilić, Andrej Negić
10. Jaba 1 – Nada Kolundžija, Branka Parlić, Lidija Stanković, Nataša Penezić, Milena Petrović, Dragoljub Ilić, Andrej Negić
11. Jaba 2 – Nada Kolundžija, Branka Parlić, Lidija Stanković, Nataša Penezić, Milena Petrović, Dragoljub Ilić, Andrej Negić

5 Jaba 3 – Nada Kolundžija, Branka Parlić, Lidija Stanković, Nataša Penezić, Milena Petrović, Dragoljub Ilić, Andrej Negić

6. Yug Yugoistok – Nada Kolundžija, Branka Parlić, Nataša Penezić, Milena Petrović, Miroslav Savić (HAKEN Synth)
7. Butterfly Dream- Nada Kolundžija, Branka Parlić, Lidija Stanković, Nataša Penezić, Dragoljub Ilić, Andrej Negić
8. Sonorities – Nada Kolundžija, Branka Parlić, Lidija Stanković, Nataša Penezić, Milena Petrović, Dragoljub Ilić, Nataša Bogojević

Sound recording: Zoran Marinković, Dušan Bauk

Sound editing: Dragoljub Ilić Ilke

Mix and Mastering: Dragoljub Ilić Ilke, Oliver Jovanović (Studio O)

The post Pop Depresija: Ansambl za drugu novu muziku predstavlja “Džaba Muziku” first appeared on Radio Bruškin.

Pored reke je ljubav – Draga predstavlja “Down by the River”

Kantautorka iz Negotina Draga predstavlja novi video singl “Down by the River“, koji je dostupan na svim digitalnim platformama, bandcampu i YouTube-u. Draga je autorka muzike i teksta, na pesmi gostuje Merry Gospel Choir, a Lazar Arsović uradio je aranžman, kao i snimanje, miks, master i produkciju. Rediteljke spota su Sofija Budimir i Neda Mojsilović.

“Pesma je nastajala više od dve godine. Inicijalno je izašla na reci, tamo gde svet utihne i čuješ jasnije život u sebi, za mene je barem uvek tako i tamo gde dosta pesama nekako izađe. Reka je i inače u gospelu simbolično mesto mira i molitve, ali i borbe i suočavanja sa sobom i sa životom. Od toga ne volim da bežim. Volim izazov da prođem kroz sve kroz šta prolazim. Bez zadrške. Tako rastem u sebi i tako nalazim sebe pod nebom. Na reci zato i često vrlo direktno, ali i nežno, ulazim dublje u borbu sa životom. Na reci sam imala nadrealno lepe trenutke, ali i dosta teških i na kraju uvek dođem na isto. Na reci sam pokrivena ljubavlju, jer sam istom i vođena u životu, a mesto koje izabereš za sebe da bude tvoje mesto mira onda postane i simbol i prostor u kome se brišu granice zidova. Gradi se jezik, kroz jezik ptica, vetra, vode i mira. I te neke tišine, koje te jača da sve odlučnije budeš to što jesi. Bez zadrške i sa mnogo ljubavi,” opisuje rad na pesmi Draga.

Video je nastao po ideji Drage, Sofije Budimir i Nede Mojsilović.

“Na spotu se radilo nešto manje od dve godine. Kao što ne volim da požurujem pesme na kojima radim, ne volim da se požuruje ni vizuelni deo stvaranja. I samo snimanje spota je bilo vrlo intuitivno, iako je postojala organizacija rada kao i plan za sve. I dalje ne mogu da verujem da su se stvari tako poklopile da je na spotu odjednom radila grupa ljudi, koja umetnost ima u malom prstu, a deli je otvorenog srca. To je retkost! Kako ekipa koja je snimala u Muzeju Macura, tako i učesnici samog spota i hor na kraju, svi, apsolutno svi, su doprineli ovoj priči.”

Ko je Draga? Puno ime je Draga Mrvoš Mott, ali više voli da koristi samo Draga. Rođena je u Negotinu, živi i radi u Beogradu. Prevodi i fotografiše, piše pesme, svira klavir i gitaru, peva za sebe i druge, peva u horu. Voli jednostavne i iskrene priče, jednostavan izraz u umetnosti i ne ograničava se u izrazu. Različite su forme i mogućnosti, a uvek je bitna namera i smer srca. Sve ostalo nađe svoj put.

Uživajte u ludoj vožnji – Bullet for a Badman predstavlja “Nezgodan kraj”

Beogradski soul-džez čarobnjaci Bullet for a Badman predstavljaju animirani video singl “Nezgodan kraj“, koji je dostupan na YouTube-u. Ovo je drugi singl s albuma “Vol. 3” i drugi video koji je dizajnirao lider benda Ivan Simić.

“Zlikovci” su treći studijski album objavili još sredinom 2024. godine, a pesme su nastavile svoj život kroz redovne klupske svirke i improvizacije. “Nezgodan kraj” je nadahnuto džemovanje gitara i duvača na suludi tempo koji pumpa ritam sekcija, uz malo horskog pevanja i trilera. I sada na sve to dodajte i skroz iščašenu animaciju.

“Inicijalnu inspiraciju pronašao sam kod dizajnera/animatora Antonija Sendra (AKA Podenco), čak sam i neka grafička rešenja iskopirao i naravno to sve provozao kroz svoj smisao za muziku i animaciju, što je zapravo i najvaznije,” kaže Ivan Simić, autor videa.

Bullet for a Badman je na “Vol. 3” ispričao priču o Prvom svetskom ratu i to na način na koji ta priča nikada nije ispričana. Pet ljudi, desetak instrumenata, milion ideja, soul, fank, džez, afrobit, Balkan i Srbija i Prvi svetski rat – sve su to odrednice koje definišu šest kompozicija na “Vol. 3”. Sastav čine Ivan Simić (gitara i tenor saksofon), Milan Simić (bas), Dušan Petrović (bariton saksofon i flauta), Petar Milanović (bubanj i trombon) i Konstantin Sotirovski (truba i flugelhorna). Ova ekipa neumorno nastupa već godinama po klubovima, koncertnim dvoranama i festivalima i hipnotiše ritmom, energijom i emocijama.

The post Pop Depresija predstavlja: Draga/”Down by the River” i Bullet for a Badman/”Nezgodan kraj” first appeared on Radio Bruškin.

Dok preslušavamo album “Assikel” čitajte sjajnu recenziju koju Ivan Laić piše za Ravno Do Dna, a iz recenzije izdvajamo:

Glazbene kritičare često se može ismijavati kad svaki naredni album nekog benda nazivaju “najboljim još od [ubaci ime njihovog najboljeg ili posljednjeg izvrsnog albuma]”, a onda svaki od tih albuma bude ili zaboravljen ili smatran daleko slabijim od prvog utiska koji je ostavio na recenzente. Riskirao bih da i sam upadnem u istu zamku kad bih “Assikel” prozvao najboljim albumom Tamikresta još od “Chatme”, tim više što sam prilično uvjeren da sam nešto slično napisao i za “Tamotaït”. Ali nekad treba i riskirati.

The post Bruškin u Podne: Assikel (Putovanje) first appeared on Radio Bruškin.

Tamikrest, mlađa braća, sa koncertnim albumom “Taksera” iz 2015., i starija braća Tinariwen, sa radijski snimljenim koncertom iz Liverpoola, Wind Factory, 2017., što je najbolji koncertni snimak ovog benda koji je našem radiju dospio na radar. Povodi su svuda oko nas, starija braća i rodonačelnici ovog muzičkog stila imaju sjajan novi album “Hoggar” koji smo nedavno preslušavali, a mlađa braća upravo objavljuju album “Assikel” koje ćemo slušati tokom sljedeće nedjelje!

Ali draga publiko, ne budite lijeni, jer cilj našeg emitovanja nikad nije samo i isključivo zabava kao takva, već je ovo prava prilika da sami istražujete i saznate nešto novo o, konkretno, kulturi i identitetu ovih izvođača, kao i o istorijskim i geopolitičkim narativima koji su direktno uticali na stvaranje ovakve muzike.

Najtoplija preporuka je da pratite radio i portal Afropop, od kojeg možemo naučiti jako puno! Slušajte nas, i slušajte radio !!!

The post Radio Specijal: Assouf na koncertu !!! first appeared on Radio Bruškin.

Emir Fulurija je na svom facebook porfilu to najavio ovako:

Izdavačka kuća. Mislim da sam želju o imanju jedne imao još tamo od otkrivanja domaćih nezavisnih kuća u devedesetima (just for the record – ja sam u to doba bio više navučen na Ill In The Head nego na Slušaj najglasnije). Vjerojatno je na nekim homemade kompilacijama iz tog doba pisala neka oznaka moje izdavačke kuće, ali nikada se ništa konkretnije po tom pitanju nije pomaklo. Do danas. Odnosno do prije par mjeseci, ali danas je došao dan da se sve objavi.

Kako hrvatska etno/world music scena buja zadnjih godina, tako se ponovo pojavila ideja o izdavaštvu. A kad je već tako, onda je jedina opcija bila kontaktirati druga Sixa koji s Geenger Records godinama radi čuda. Nije nam se bilo problem dogovoriti i evo ga – Geenger od sada ima sublabel Izvorišta posvećen etnu/world musicu.

Da počnemo sa stilom, pobrinuo se Domagoj Vuković poznat kao Vuk. On me je impresionirao od kada sam prvi put čuo njegov rad u kojem spaja slavensku tradiciju i throat singing. Vuk je potpuno posvećen svojoj glazbi, njegova muzika je već prepoznata i van Hrvatske pa je tako lani nastupio na showcaseu u sklopu Budapest Ritmo festivala, a svirao je već i drugim zemljama. E pa, njegov prvi album “Rod” bit će prvi Geenger/Izvorišta album. Album će biti objavljen za dva tjedna, a danas možete poslušati prvu pjesmu s tog albuma, “Sijemo majko”.

Domagoj je snimio sve instrumente koje čujete u ovoj pjesmi i koje ćete čuti na cijelom albumu, divan cover je napravila Ana Salopek, a link na pjesmu možete pronaći u prvom komentaru.

Baš sam uzbuđen zbog svega! Sretno nam bilo!

U okviru koncertnih aktivnosti, pred Izvorištima je spektakl za zatvaranje druge sezone etno/world music koncerata u Lisinskom. U srijedu, 20.5. u Zagreb dolazi jedan od najvažnijih afričkih glazbenika, Samba Touré. On se posljednjih desetak godina nametnuo kao jedan od najvažnijih predstavnika ‘pustinjskog bluesa’ kojeg ćemo sada slušati u Lisinskom. Osjetite dašak pustinjske Afrike u Zagrebu!

The post “Izvorišta” pokreću izdavačku djelatnost first appeared on Radio Bruškin.

Međutim, ne započinjem ovo izlaganje sa namerom da se udubljujem u istorijske zamršenosti pojma sistematizovanog u Evropi, već da bih ga decentralizovao i odbacio pretpostavku da je fašizam nešto novo i jedinstveno za Evropu prve polovine 20. veka, te time ukazao da je njegova savremena renesansa u Evropi i SAD deo već prepoznatljivog istorijskog razvoja. Tvrdim da udaljavanjem perspektive od Evrope, odnosno decentralizacijom Evrope sa ciljem epistemološke dekolonizacije, uviđamo da fašizam koji se pojavio u Evropi nije odstupao od totalitarne logike i prakse evropskog kolonijalizma. Ono što je bilo drugačije tokom 1920-ih i 1930-ih godina u Evropi, kako su isticali afrički revolucionari poput Džordža Padmora, V. E. B. Diboa i najpoznatijeg među njima, Emea Sezera, jeste činjenica da je kolonijalna praksa, ranije primenjivana u kolonijama, tada počela da se primenjuje i unutar same Evrope. Tako je bilo tada, a tako je i danas.

Razumevanje ovoga je od ključne važnosti, jer evrocentrični levičari, svrstavajući se uz desničarske neoliberalne kapitaliste i demokrate kao deo konfuzne strategije „svrstavanja uz manje zlo“, nehotice legitimišu doseljeničku državu SAD. Uključujući se u među-buržoaske sukobe različitih sektora kapitalističke klase kao „partizani“, oni pokazuju da ne razumeju niti prepoznaju da su svi sektori buržoazije ujedinjeni u jednoj suštinskoj stvari – očuvanju buržoaskog poretka – što znači da su njihovi interesi u osnovi suprotstavljeni našima.

Zato je naš zadatak, prijatelji, da usmerimo Afrikance tako da ni oni ni mi ne budemo zbunjeni niti zloupotrebljeni kao rekviziti u sukobima koji zapravo nemaju nikakve veze sa našim interesima kao kolonizovanih radnika i pripadnika potlačenih nacija. Jer ono što bi već sada moralo biti jasno, čak i tokom relativno kratkog perioda Bajdenove vlasti, jeste da njegova administracija ostaje posvećena osnaživanju SAD/EU/NATO sistema dominacije. Naša iskustva kao kolonizovanih naroda pokazuju da, kada pogledate Bajdenovu administraciju, spoljnu politiku Evropske unije ili jačanje evropskih vojnih struktura, ne vidite suštinsku razliku između liberalnog imperijalističkog poretka zasnovanog na belačkoj supremaciji i onoga što evropski aktivisti nazivaju fašizmom.

U ovom kratkom izlaganju dotaći ću se tri ključna pitanja koja se odnose na neke primere savremenog fašizma:

1. Mogu li liberalna demokratija, fašizam i različiti oblici upravljanja postojati istovremeno unutar iste društvene strukture?
2. Zašto kontradikcije kolonijalnog kapitalističkog sistema dovode do povratka fašizma u severnim kapitalističkim državama, dok na Globalnom Jugu podstiču antikapitalizam, radikalizaciju i revolucionarne pokrete?
3. I konačno, kakav je odnos između neoliberalizma i fašizma? Da li oni predstavljaju dve različite strukture zasnovane na istim fundamentalnim klasnim principima i da li ta razlika uopšte postoji za Afrikance i kolonizovane narode širom sveta?

Krenimo od prvog pitanja. Samir Amin tvrdi da su demokratija i fašizam različiti oblici upravljanja unutar buržoaske vladavine. Liberalna demokratija predstavlja najefikasniji oblik legitimizacije buržoaske vlasti i zbog toga će biti prihvatljiva sve dok uspeva da održava neograničenu moć kapitala, odnosno kapitalističku diktaturu. Mogu li demokratija i fašizam postojati unutar iste društvene strukture? Tvrdimo da mogu, ukoliko ih posmatramo u odgovarajućem istorijskom i kolonijalnom kontekstu. Kada sagledate evropski kolonijalni projekat i razumete da su evropske imperije postepeno omogućavale određene oblike demokratskog učešća radnicima i drugim klasama u centru sistema, dok su istovremeno nametale fašističke oblike upravljanja na periferijama radi eksploatacije i izvlačenja ekonomskog suficita, postaje jasno da ta dva oblika mogu koegzistirati unutar iste društvene strukture.

Uzmimo SAD kao primer. Demokratska prava su se vremenom širila van okvira buržoaske klase, uključujući i belačku radničku klasu, dok je istovremeno održavan brutalni rasni aparthejd radi supereksploatacije crnačkih radnika na Globalnom Jugu, pa čak i tokom industrijalizacije Globalnog Severa u 20. veku. Dakle, da – ovi oblici mogu postojati unutar iste društvene strukture kada kolonijalne odnose sagledavamo u njihovoj celini.

Što se tiče drugog pitanja, poznato nam je da na Globalnom Jugu postoji zaokret ka populizmu, što dovodi do dolaska pojedinih desničarskih vlada na vlast. Međutim, kada govorimo o fašizmu na Severu, najjednostavnije objašnjenje uspona desnice jeste činjenica da on predstavlja odgovor na stvarnu krizu i iscrpljenost neoliberalizma. Kada posmatramo neoliberalni zaokret na Severu – proces koji nazivamo denacionalizacijom proizvodnje, poznatiji kao globalizacija – vidimo produbljivanje kontradikcija između kapitala i rada.

Neoliberalizam je pokazao svoje pravo lice kroz nesigurne oblike zaposlenja, niske plate, privremene poslove, ukidanje socijalnih beneficija i zdravstvenog osiguranja, kao i kroz pojačanu eksploataciju radničke klase. Međutim, postavlja se pitanje: zašto se radnička klasa u takvim uslovima okreće fašizmu umesto radikalizmu? Tvrdimo da ključnu ulogu igra belački suprematizam – ideja da beli ljudi imaju „Bogom dato“ pravo na privilegiju i materijalnu superiornost. Ta ideologija služi kao opravdanje za činjenicu da populacije koje čine mali procenat svetskog stanovništva troše nesrazmerno veliki deo svetskih resursa.

Slogani poput „Učinimo Ameriku ponovo velikom“ i liberalni američki izuzetizam predstavljaju dve strane iste ideološke matrice. Oni počivaju na konceptima poput „Manifestne sudbine“, „tereta belog čoveka“, humanitarnog intervencionizma i „odgovornosti za zaštitu“. Sve su to elementi ideološke nadgradnje koja vezuje belačku radničku klasu za interese sopstvene buržoazije. Upravo belački suprematizam objašnjava zašto deo radničke klase u severnim zemljama bira fašizam umesto radikalnog antikapitalizma.

I konačno, dolazimo do trećeg pitanja – odnosa između neoliberalizma i fašizma. Tvrdimo da je fašizam oblik terorističke organizacije društva koji dovodi do potpune konvergencije državne moći sa interesima finansijskog kapitala i korporacija. Zar to ne opisuje precizno i neoliberalizam, odnosno neoliberalnu državu? Ta dva fenomena ne mogu se razdvojiti osim ukoliko se fašizam ne apstrahuje od njegove klasne osnove, što mnogi liberali čine.

Ako fašizam svedete isključivo na određene obrasce ponašanja ili estetiku, onda se vaše razumevanje zasniva na površnim predstavama oblikovanim popularnom kulturom i lošim filmovima o Hitleru. Mi nemamo luksuz takve konfuzije. Tvrdimo da je neoliberalizam oblik vladavine kapitala, desničarska ideologija i desničarska državna struktura. Samim tim, ideja da se protiv krajnje desnice ili takozvanog fašizma može boriti prihvatanjem neoliberalnog poretka predstavlja ideološku mistifikaciju koju moramo jasno odbaciti.

Neoliberalizam je nastao iz kontrarevolucionarnog perioda 1970-ih godina. Bio je deo odgovora kapitala na revolucionarne i antikolonijalne pokrete 1960-ih i 1970-ih. Nije slučajno što je nasilno nametnut u Čileu nakon puča 1973. godine. Unutar samih SAD predstavljao je pobunu kapitala protiv kejnzijanskog modela i socijalne države. Cilj je bio ukidanje socijalnih programa i disciplinovanje radničke klase, što je dobilo pun zamah dolaskom Ronalda Regana tokom 1980-ih godina. Tako je konsolidovan politički projekat koji danas poznajemo kao neoliberalnu kapitalističku globalizaciju.

Danas govorimo o fašizmu, pa hajde da pogledamo neke njegove savremene manifestacije. Kada podržavate desničarski puč u Hondurasu, kada vam „Akt o odobrenju nacionalne odbrane“ (NDAA) daje zakonska ovlašćenja da bez suđenja pritvarate svakoga koga proglasite pretnjom po nacionalnu bezbednost, kada se sprovode ubistva američkih građana bez pravnog postupka, kada vršite proizvoljne invazije na druge države direktno ili preko posrednika, kada ne uspevate da zaštitite sopstvene građane od policijskog nasilja, kada koristite „Akt o špijunaži“ za progon uzbunjivača, odobravate masovni nadzor stanovništva i širite ratove bespilotnim letelicama – tada postaju vidljivi obrasci savremenog fašizma.

Podrška desničarskim pučevima u Ukrajini i Egiptu, razaranje Libije, ogromno proširenje programa 1033, ekspanzija AFRICOM-a i povećanje nagrade za glavu Asate Šakur – sve su to, prema ovom tumačenju, primeri fašizma tokom mandata prvog crnog predsednika SAD. Zato moramo jasno razumeti sa čim se suočavamo i šta nam je potrebno da bismo krenuli napred.

Prijatelji, već je mnogo puta ukazano na ovo, ali moramo to ponoviti: ukoliko ne govorimo o pokretu koji vodi ka potpunoj revolucionarnoj transformaciji i porazu kapitalističke kolonijalne države, onda obmanjujemo ljude i odričemo se svoje istorijske misije. Moramo izgraditi efikasne organizacije zasnovane na dubokom razumevanju društvene strukture kojoj pripadamo i na koju utičemo.

Zato, približavajući se kraju, postavljam pitanje: kakve organizacije moramo izgraditi kako bismo odgovorili na ovaj izazov? To je ključno pitanje. Tvrdim da nam je potrebna jasna i nedvosmislena socijalistička politika. Moramo razumeti svoju povezanost sa svetskom revolucijom, shvatiti da smo mi Afrikanci u stanju neprekidnog rata i da moramo izgraditi strukture koje će nam omogućiti da taj nametnuti jednostrani rat preokrenemo u svoju korist.

To činimo kroz organizovanje i političku borbu sa ciljem da jednog dana izađemo kao pobednici. Zato, prijatelji, razmislimo o ovim pitanjima i o onima koja tek treba da postavimo. Posvetimo se borbi iznova i podsetimo se da smo deo globalnog čovečanstva, da predstavljamo većinu i da ćemo, kada se organizujemo i jasno razumemo svoju istorijsku misiju, na kraju pobediti.

Tekst je originalno objavljen na hoodcommunist.org
Prevod: Princip.info odakle smo preuzeli ljubaznošću urednika !

Naslovna slika: Tshibumba Kanda Matulu

The post Adžamu Baraka: Fašizam je rođen u kolonijama, ne u Evropi first appeared on Radio Bruškin.